| |
De flow-ervaring die ik me het best herinner, was het haast eufore gevoel
tijdens de finale van de Nationale Nieuwsquiz in december 1998.
Mijn deelname aan die quiz was in oktober begonnen als een geintje en eindigde
met een mooie overwinning op coryfeeën als Ad van Liempt, Rob Trip
en Annet van Trigt.
De voorrondes
Na een oproep op tv aan potentiële deelnemers zich aan te melden
via telefoon of internet, besloot ik een kijkje te nemen op de NCRV-site.
Daar kon je de tien voorrondevragen direct invullen en omdat ik ze vlot
kon beantwoorden, besloot ik ze 'online' in te sturen. Foutloos blijkbaar,
want een paar weken later viel de uitnodiging voor de selectieronde in
de NCRV-studio in de bus. Met 49 andere gegadigden werden we daar onderworpen
aan een papieren versie van de eigenlijke quiz met zo'n vijftig vragen
over het Nederlandse nieuws van 1998. Zoals bijna iedereen had ik me een
beetje voorbereid, vooral door het krantenarchief van de Volkskrant op
Internet globaal door te nemen. Met succes, want met vier fouten zat ik
na afloop bij de beste tien. En zo werd ik op vrijdag 11 december 's middags
verwacht in de Rode Hoed voor de eigenlijke quiz.
De voorbereiding
Omdat het mijn eer te na zou zijn om door gebrek aan voorbereiding slecht
te presteren, nam ik de week voor de opnames het archief nog eens grondig
door en noteerde alles wat gevraagd zou kunnen worden. Daarbij dienden
de vragen uit de voorronde als leidraad. De quiz handelt niet alleen over
actueel, politiek of sportnieuws, maar ook over kunst, koninklijk huis,
media, weer en 'kindernieuws'.
Op de ochtend van de opnames wilde ik alles nog eens doornemen, maar dat
schoot er volledig bij in door allerlei werkzaken. In de auto op weg naar
Amsterdam werd ik wel flink overhoord en werden zelfs nog extra onderwerpen
aangedragen. Vanaf vier uur begon de lange voorbereiding van wachten,
schminken, eten en kennis maken met de andere deelnemers. Toen al voelde
ik me prima, maar een beetje gespannen, en verder een gevoel van 'ik zie
wel, meer dan mijn best kan ik niet doen' en ik zal er in elk geval van
genieten.
|

Alle
kandidaten nog bijeen tijdens het openingsshot waarin iedereen de
krant leest.
|
De
opnames
Tijdens de opnames verloor ik elk besef van tijd. Volkomen ontspannen
liet ik alles over me heen komen en zonder schroom beantwoordde ik
de vragen en kletste met mijn medekandidaten. De concentratie was
zo hoog dat me grote delen van de vertoonde filmpjes zijn ontgaan.
Ik was totaal gefocust op de vragen en de mogelijke antwoorden. Voor
mijn gevoel zaten er veel 'inkoppertjes' bij, vragen die ik van te
voren bedacht had en zo kon spuien. Anderen
dachten daar vaak anders over. Voor mij was er geen tijd en ruimte
om nerveus te worden. |
|
Het voorspoedige
verloop verbaasde me die avond ook eigenlijk nauwelijks, want ik
blaakte van het zelfvertrouwen en het gevoel dat 'mij vanavond niets
kon gebeuren!'
De laatste, nerveuze, ronde, waarbij je eerst snel moet drukken
begon niet goed. Maar dat realiseerde ik me pas achteraf. Tijdens
de vragen was ik vol vertrouwen dat er dingen zouden komen die ik
wel zou weten. Dat bleek ook en uiteindelijk versloeg ik mijn mededeelnemers
vooral op triviale vragen over Oscaruitreikingen, de begrafenis
van de Zangeres zonder Naam en de commotie rond het huwelijk van
Maurits en Marilène. Nauwelijks onderwerpen waar ik me gewoonlijk
mee bezighoudt, maar op dat moment paraat dankzij een goed voorbereiding.
|

Harmen Siezen
spreekt de kijkers toe op de van hem bekende ironische wijze.
Meer
over Siezen en de Nieuwsquiz '98
|
|

In
de tweede ronde wordt de stand zichtbaar en zijn er open vragen
|
De winst was
binnen en daarmee was ik eerder blij dan verbaasd. De avond was
in een roes voorbij gegaan. De uitdaging vergde alles, maar ook
niet meer dan ik aankon. Ik ging niet om te winnen, maar om mijn
best te doen en te genieten. Er was geen druk en geen stress. Het
was kortom een mooi voorbeeld van flow, al had ik daar toen nog
nooit van gehoord.
|
|
|
| |
'Je
had soms van die dagen tijdens het sporten. Dan leek alles vanzelf te
gaan. Je training verliep dan in een roes. Wat dat precies was wist eigenlijk
niemand. Ik had er vaak over gesproken met andere schaatsers en ik was
erachter gekomen dat niet iedereen die roes kende. Het was iets wat zich
in je onderbewuste afspeelde. Iets wat je rustig maakte en sterk tegelijk.
Tijdens zo'n roes kon je allerlei zaken heel helder voor ogen zien en
toch dacht je eigenlijk aan niets specifieks. Wanneer je in zo'n roes
zat vloog de training voorbij en met vermoeidheid was je niet bezig. Eigenlijk
was het iets heel fijns, maar dat zag je altijd pas als je niet meer in
de roes zat. Vaak was dat pas maanden later.
In
mijn vroegere sportbeleving verliepen minuten vaak als uren terwijl in
mijn roes van nu minuten vaak als seconden verliepen. Blijkbaar waren
er verschillende toestanden van bewustzijn tijdens de sportbeleving en
was tijd niet altijd hetzelfde. Ik vroeg me af of dit inderdaad waar was
en dacht aan situaties buiten de sport. Er bestond naast de roes blijkbaar
dus ook een bewustzijnstoestand die er als het ware het omgekeerde van
was. Geen 'roes' maar een 'antiroes'. En in die antiroes begaf je je,
in tegenstelling tot in de roes, meer in het bewuste en nam je alles op
wat zich in je omgeving afspeelde. Het interessante was dat ik pas in
de antiroes staat was geweest de verschillende roezen te analyseren. Ik
had namelijk pas in mijn antiroes de verschillende roezen herkend. Mogelijk
kwam je dus tijdens de roes op nieuwe gedachten, terwijl je in de antiroes
er enkele gedachten uitpikte of de zaken die er hadden plaatsgevonden
even samenvatte. Je haalde in de antiroes als het ware alles uit de roes
naar boven.
Mihaly
Czikszenmihalyi beschrijft het in het boek 'Flow' aldus:
Flow is in de eerste plaats een bewustzijnstoestand waarin je volkomen
opgaat in wat je doet en alle andere gedachten en emoties worden buitengesloten.
Flow heeft te maken met concentratie, met focus, maar het is meer. Het
is ervaring van harmonie waarin lichaam en geest moeiteloos samenwerken
op een speciale manier. Flow wordt in verband gebracht met optimaal presteren,
maar hoewel in sport winnen belangrijk is hangt flow daar niet vanaf en
het biedt meer genot dan alleen succes. In flow voel je je compleet levend
en volledig afgestemd op wat je doet.
Hij associeert flow met geluk en heeft uit jarenlang onderzoek geconstateerd
dat de ervaring overal ter wereld voorkomt en vooral optreedt bij bezigheden
die grote inspanning en concentratie vragen. Voor de tv zal het niet optreden,
in werk, sport of creatieve bezigheden relatief vaak.
|
|